Stralingswarmte, luchtwarmte en geleidingswarmte

Stralingswamte is licht van een soort dat we niet kunnen zien. Het heet infra-rood, omdat het net iets minder sterk is dan rood licht. Het warme, onzichtbare licht dat een hete kachel uitstraalt zal elk voorwerp verwarmen waar het op valt. Dus ook ons lichaam. Bij convectiewarmte wordt de kamerlucht opgewarmd, waarbij opgewarmde lucht stijgt en nieuwe, koudere lucht naar het verwarmingstoestel voert. Bij geleidingswarmte gaat de warmte direkt over op het lichaam, bijvoorbeeld via de voeten bij vloerverwarming.

De termostaat in ons lichaam

Al het voedsel dat we verteren wordt in onze cellen verbrand. Tenzij het rondom ons erg koud is, zorgt de termostaat van ons lichaam ervoor dat deze warmte snel genoeg wordt afgevoerd, zodat onze lichaamstemperatuur steeds ongeveer 37° C bedraagt. We stralen elk ongeveer evenveel warmte uit als een gloeilamp van 100 W !

De stroming van koude lucht langsheen de huid en het verdampen van zweet zijn andere manieren om de huid af te koelen. Hebben we het te warm, dan pompt het lichaam meer bloed naar de huid, die rood wordt. Omgekeerd trekt het bloed zich terug uit onze huid en uit handen en voeten, als we het koud hebben. We zien dan wit van de kou.

Ook via onze adem voeren we wel wat warmte af. Hebben we het te warm dan krijgen we het benauwd, omdat we onze ademhaling onbewust versnellen.

Aangename verwarming ?

Warme lucht in combinatie met koude straling wordt al gauw onaangenaam, door het benauwde gevoel en de onrust die ontstaat door een te snelle ademhaling. De koude straling dringt onaangenaam diep in de huid door, waardoor de bloedddoorstroming verlaagd en de ledematen stijf worden.

De combinatie van eerder koude lucht met warme straling is meestal erg aangenaam. De isolerende keratine-laag op je huid zorgt ervoor dat de koude lucht je niet te sterk afkoelt en je kan diep en rustig ademen. De warme straling dringt diep in de huid en stimuleert de bloedddoorstroming.

Bij luchtverwarming variëert de luchttemperatuur van 19 tot 23 °C, terwijl de muren, die het stralings-klimaat bepalen, 12 tot 14 °C warm zijn. De meesten voelen zich bij deze temperatuurcombinaties snel onbehaaglijk. Wanneer de wanden en de lucht ongeveer eenzelfde temperatuur hebben, dan volstaat al een temperatuur van 16 tot 18 °C. Dat is typisch voor stralingswarmte.

Om alle in huis geproduceerde damp af te voeren is luchtverversing absoluut nodig. Bij luchtverwarming is ventillatie evenwel een echte energieverslinder. Dat ligt beter bij stralingswarmte, die vooral in de muren wordt opgeslaan. Wanneer de lucht erg warm is en de muren eerder koud, dan zal het vocht uit de lucht op de muren neerslaan. Zo droogt de lucht bij luchtverwarming snel uit.

Warmte op maat ?

Een voordeel bij stralingswarmte is dat zowel een kouderige bejaarde als een energieke jongeling in één en dezelfde ruimte een plaats vinden die hun bevalt, dwz. dichter of verder van de stralingsbron. Bij luchtverwarming krijg je eerder een vertikaal temperatuurverschil, met een warm hoofd en koude voeten. Dat is voor onze interne termostaat nogal moeilijk. De termostaat bij luchtverwarming laat toe de luchttemperatuur op hoogte van de termostaat zelf te regelen, waarbij de illusie wordt geschapen dat de gewenste 'kamertemperatuur' wordt afgesteld. Maar om voor eenieder behaaglijk te zijn moet de ruimte over hoogteverschillen beschikken, zoals in een sauna.

De S van vitaliteit

Het is vooral 's winters dat een tekort aan stralingswarmte voorkomt, waarbij dan de zogeheten lentemoeheid optreedt. Stralingswarmte thuis vormt dan een echt tonicum voor jong en oud.

Verkouden door verwarming ?

Bij een tekort aan stralingswarmte maak je meer kans op verkoudheid, griep, enz… Stralingswarmte is immers essentiëel voor de enzymewerking en bijgevolg voor de natuurlijke weerstand tegen allerhande infectieziekten.

Cholesterolvrije warmte ?

Koude uitstralende muren betekent dat het totale volume aan bloedvaten verlaagt, wat aanleiding geeft tot een te hoge bloeddruk, spataderen en diverse hart- en vaatziekten. Naast het vermijden van zout, vet (cholesterol) en alcohol kan stralingswarmte zeker een rechtmatige plaats opeisen bij het stabiliseren van de bloeddruk.

Op zoek naar verademing ?

Stralingswarmte biedt mensen met ademhalingsproblemen letterlijk verade-ming. Hoe meer 'wind' in huis, hoe meer stof opwaait. En hoe droger de binnenlucht en hoe slechter de natuurlijke ionenbalans, hoe meer de slijmvliezen van bijvoorbeeld asthma-patiënten geïrriteerd raken. De huisstofmijt en schimmels zijn evenwel de belangrijkste boosdoeners voor asthma-patiënten. Beide treden op bij condensatie op vloeren en wanden, een typisch verschijnsel bij luchtverwarming.

Toch wat convectie nodig ?

De Alpina gaskachel produceert vooral stralingswarmte, want dat is nu eenmaal de beste warmte. Daarnaast wordt ook wat warmte als warme lucht afgevoerd. Dat zorgt ervoor dat de kachel sneller opwarmt en helpt bij de verdeling van warmte naar andere ruimten.